Dat klinkt misschien als een onderwerp dat vooral over economie en belastingbeleid gaat. Maar uiteindelijk gaat het over mensen. Over hoeveel financiële ruimte je hebt, of je onverwachte uitgaven kunt opvangen en welke mogelijkheden je hebt om vermogen op te bouwen.
Voor huishoudens die iedere maand weinig ruimte overhouden, is financiële weerbaarheid daardoor extra belangrijk.
Verschillen in inkomen én vermogen
Volgens het CPB worden de verschillen tussen huishoudens op verschillende manieren groter. Een steeds groter deel van het totale inkomen komt terecht bij de rijkste 1 procent van Nederland.
Ook op het gebied van vermogen lopen de verschillen op. Het CPB ziet bijvoorbeeld duidelijke verschillen tussen woningbezitters en huurders en tussen directeuren-grootaandeelhouders en andere werkenden.
Daarbij hebben inkomsten uit bedrijfswinsten en beleggingen zich de afgelopen decennia gunstiger ontwikkeld dan salarissen van werknemers en ambtenaren.
Het verschil is aanzienlijk. Tussen 2011 en 2019 steeg het reële inkomen van de hoogste 0,01 procent inkomens volgens het CPB met ongeveer 70 procent. Voor de overige 99 procent bedroeg de gemiddelde stijging ongeveer 4 tot 8 procent.
Niet iedereen heeft dezelfde financiële ruimte
Achter deze cijfers gaat een belangrijk verschil schuil.
Het ene huishouden heeft voldoende spaargeld om een onverwachte rekening zonder problemen te betalen. Voor een ander huishouden kan een kapotte wasmachine, hoge energierekening of onverwachte zorguitgave direct betekenen dat er die maand keuzes gemaakt moeten worden.
Dat verschil in financiële ruimte heeft invloed op de mogelijkheden om vooruit te kijken.
Wie iedere maand geld overhoudt, kan sparen, investeren of een financiële buffer opbouwen. Wie moeite heeft om rond te komen, is vooral bezig met de vraag hoe de volgende rekening betaald moet worden.
Juist daarom gaat financiële gezondheid niet alleen over hoeveel iemand verdient. Het gaat ook over grip, overzicht en de mogelijkheid om financiële tegenvallers op te vangen.
Financiële zorgen kunnen iedereen raken
Tegelijkertijd is het belangrijk om financiële problemen niet alleen te koppelen aan een laag inkomen.
Ook medewerkers met een modaal of hoger inkomen kunnen financiële zorgen krijgen. Een scheiding, ziekte, verlies van inkomen, een hoge hypotheek, stijgende vaste lasten of andere veranderingen in het leven kunnen grote gevolgen hebben voor de financiële situatie.
Financiële problemen ontstaan bovendien vaak geleidelijk.
Eerst lukt sparen niet meer. Daarna wordt een rekening uitgesteld. Vervolgens ontstaat een betalingsachterstand. Wanneer er niet tijdig wordt ingegrepen, kunnen relatief kleine problemen steeds groter worden.
Daarom is preventie zo belangrijk.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Ook werkgevers krijgen met deze ontwikkeling te maken.
Financiële zorgen stoppen namelijk niet zodra iemand aan het werk gaat. Een medewerker die thuis wakker ligt van rekeningen, betalingsachterstanden of schulden, neemt die zorgen mee naar het werk.
Dat kan gevolgen hebben voor concentratie, welzijn en functioneren.
Werkgevers kunnen signalen tegenkomen zoals een verzoek om een voorschot, loonbeslag, toenemend ziekteverzuim of veranderingen in het gedrag van een medewerker.
Dat betekent niet dat een werkgever verantwoordelijk is voor de persoonlijke financiën van medewerkers.
Een werkgever kan wél bijdragen aan een omgeving waarin financiële gezondheid bespreekbaar is en medewerkers weten waar zij terechtkunnen wanneer ze vragen of zorgen hebben.
Van financiële problemen oplossen naar financiële problemen voorkomen
Bij buFFFer vinden we daarom dat financiële ondersteuning veel eerder beschikbaar moet zijn.
Niet alleen wanneer er al schulden of loonbeslag zijn, maar juist wanneer iemand een financiële vraag heeft.
Een financieel coach kan bijvoorbeeld helpen bij:
- inzicht krijgen in inkomsten en uitgaven;
- het maken van een haalbaar budget;
- kijken naar toeslagen, regelingen en voorzieningen;
- het opbouwen van een financiële buffer;
- vragen over betalingsachterstanden of schulden;
- ondersteuning bij loonbeslag;
- financiële gevolgen van belangrijke veranderingen in het leven.
Soms is een praktisch antwoord voldoende. Soms helpt een persoonlijk gesprek om weer overzicht te krijgen. En wanneer er meer aan de hand is, kan samen worden gekeken welke vervolgstappen nodig zijn.
Financiële weerbaarheid begint met grip
De groeiende verschillen tussen huishoudens kunnen we als individu niet oplossen. Maar we kunnen mensen wel helpen om zo sterk mogelijk met hun eigen financiële situatie om te gaan.
Dat begint met weten wat er binnenkomt en uitgaat. Weten waar je recht op hebt. Vooruitkijken naar veranderingen. En vooral: tijdig hulp durven vragen wanneer je er zelf niet uitkomt.
buFFFer helpt medewerkers om grip te krijgen én te houden op hun financiën. Preventief waar het kan en persoonlijk waar het nodig is.
Want financiële rust begint niet pas bij het oplossen van schulden. Het begint bij inzicht, overzicht en financiële weerbaarheid.